Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie jednorazowej wypłaty dla emerytów i rencistów, określonej w rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1997 r.

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Stanisława Pawlaka w sprawie jednorazowej wypłaty dla emerytów i rencistów, określonej w rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1997 r., przesłaną przy piśmie z dnia 19 grudnia 2000 r. (znak: SPS-0202-5342/00), uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Dokonana w marcu 1997 r. jednorazowa wypłata dla niektórych emerytów i rencistów została ustanowiona przez Sejm RP przepisami ustawy z dnia 29 września 1995 r. o zmianie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 138, poz. 681). Sejm ustalił wówczas, że w 1996 r. emerytury i renty zostaną zwaloryzowane poprzez podwyższenie kwoty świadczenia przysługującego w dniu 31 sierpnia 1996 r. wskaźnikiem waloryzacji określonym w ustawie budżetowej na 1996 r. Wskaźnik należało ustalić w taki sposób, aby zapewnił on w 1996 r., w porównaniu do 1995 r., realny wzrost emerytur i rent wynoszący co najmniej 2,5%, po uwzględnieniu wzrostu kwoty bazowej.    ˝Jeżeli realny wzrost przeciętnej emerytury i renty w 1996 r., w porównaniu do 1995 r., wyniesie mniej niż 2,5%, w marcu 1997 r. nastąpi jednorazowa wypłata w wysokości zapewniającej osiągnięcie tego wzrostu. Ustalenie kwoty jednorazowej wypłaty następuje przez pomnożenie kwoty zwaloryzowanej w 1996 r. emerytury i renty przez wskaźnik weryfikacyjny. Kwota jednorazowej wypłaty będzie oprocentowana planowanym wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych na I kwartał 1997 r.˝. Tak stanowiła norma art. 171 ust. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, wprowadzona przepisami wspomnianej na wstępie ustawy z dnia 29 września 1995 r.    Równocześnie Sejm upoważnił wówczas prezesa Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wskaźnika weryfikacyjnego oraz szczegółowych zasad tej jednorazowej wypłaty. Tak więc wspomniane przez pana posła rozporządzenie prezesa Rady Ministrów stanowiło jedynie techniczno-organizacyjne wykonanie delegacji ustawowej.    Określoną ustawowo jednorazową wypłatę oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznały i wypłaciły w marcu 1997 r. osobom uprawnionym do emerytur, rent inwalidzkich i rent rodzinnych, podlegających waloryzacji od dnia 1 września 1996 r.    Odpowiadając na pytanie pana posła, należy stwierdzić, że omawiana jednorazowa wypłata została zrealizowana zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi. Niestety, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dysponuje danymi o ilości odwołań do sądu od decyzji ZUS, przyznających omawianą jednorazową wypłatę.    Odpowiadając na pytanie: czy rząd przewiduje nowelizację rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1997 r. w sprawie jednorazowej wypłaty w marcu 1997 r. dla niektórych emerytów i rencistów, należy wyjaśnić, że rozporządzenie to utraciło moc z dniem 1 stycznia 1998 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 25 października 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 136, poz. 636). Realizacja postulatu nie jest więc możliwa. Nie można nowelizować przepisów, które utraciły moc. Niezależnie od tego nowelizacja omawianego rozporządzenia, mającego przecież jednorazowy charakter, byłaby także niecelowa wobec ustawowego uregulowania omawianej materii.    Ustawa budżetowa na 2000 r. ustaliła wskaźnik waloryzacji w ubiegłym roku w wysokości 104,3%. W konsekwencji waloryzacja przeprowadzona została w ubiegłym roku jednorazowo od dnia 1 czerwca 2000 r.    Wyższa niż planowano pierwotnie inflacja w 2000 r. spowodowała konieczność korekty wskaźnika najbliższej waloryzacji w 2001 r. oraz konieczność wypłacenia jednorazowej kwoty wyrównującej do 0,3% wzrost realnej przeciętnej emerytury i renty brutto w 2000 r. W bieżącym roku nastąpi zatem dodatkowa jednorazowa wypłata wyrównania za 2000 r. tym emerytom i rencistom, którym przyznano świadczenia do dnia 31 grudnia 2000 r.    O wielkości korekty będzie wiadomo w lutym br., kiedy będą znane wszystkie dane pozwalające na skonfrontowanie wykonania z planem. Szacuje się, że wskaźnik weryfikacyjny, zgodnie z którym będzie podniesiony wskaźnik najbliższej waloryzacji 2001 r. oraz obliczona jednorazowa wypłata wyrównania za 2000 r., będzie się kształtował na poziomie 102,7%.    Zgodnie z obowiązującymi mechanizmami ustawowymi jednorazowe wyrównanie powinno być wypłacone dopiero w terminie najbliższej podwyżki waloryzacyjnej, a więc w czerwcu 2001 r. Jednak biorąc pod uwagę postulaty środowiska emerytów i rencistów, w wyniku porozumienia z dnia 8 września br. z przedstawicielami Krajowej Partii Emerytów i Rencistów rząd zobowiązał się do przygotowania projektu ustawy umożliwiającego realizację jednorazowej wypłaty w terminach płatności świadczeń, poczynając od 25 lutego 2001 r.    W przyjętej już przez Sejm ustawie o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zamieszczono przepis, że jeśli zajdą okoliczności uzasadniające jednorazową wypłatę, jej realizacja nastąpi w terminach płatności świadczeń ustalonych w decyzji organu rentowego, poczynając od 25 lutego 2001 r.    Wskaźnik waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych w bieżącym roku określił projekt ustawy budżetowej na 2001 r. Przy ustalaniu wysokości zwaloryzowanych emerytur i rent na 2001 r. w projekcie tej ustawy przyjęto, że wzrost nominalny przeciętnej emerytury i renty będzie równy prognozowanemu średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych (7,2%) powiększonemu o 20% różnicy pomiędzy prognozowanym średniorocznym wskaźnikiem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej a prognozowanym średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (tj. o 0,4 punktu procentowego).    Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzona będzie od czerwca 2001 r. w oparciu o wskaźnik waloryzacji 109,9%, co zapewnia 0,4% realny wzrost świadczeń emerytalno-rentowych w odniesieniu do prognozowanego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Ponadto wobec wyższego w ubiegłym roku niż planowany w ustawie budżetowej na 2000 r. wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych (według szacunków o 4,3 punktu procentowego) w 2001 r. emerytury i renty będą podlegały waloryzacji w oparciu o wskaźnik waloryzacji podwyższony o wskaźnik weryfikacyjny.    W związku z powyższym w 2001 r. wskaźnik realnego wzrostu przeciętnego świadczenia emerytalno-rentowego (łącznie ze służbami mundurowymi) wyniesie 3,7% (rolniczego - 2,6%).    Przewiduje się, że przeciętna emerytura i renta z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wzrośnie w 2001 r. w porównaniu z poziomem przeciętnej emerytury i renty w 2000 r. nominalnie o 10,9%, a realnie o 3,5%.    Natomiast uwzględniając prognozowane wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw oraz w jednostkach sfery budżetowej, oszacowano, że przeciętne realne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w 2001 r. wzrośnie o 2,0%.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 2 stycznia 2001 r.