Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie oddłużenia placówek służby zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Seweryna Jurgielańca w sprawie oddłużenia placówek służby zdrowia, przesłaną przy piśmie SPS-0202-3788/00, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów informuję, co następuje:    Problem zobowiązań zakładów opieki zdrowotnej usamodzielnionych w latach 1996-1998 był wielokrotnie poruszany w trakcie posiedzeń senackich i sejmowych komisji, jak i podczas wielu spotkań przedstawicieli samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.    Obsługą zobowiązań ochrony zdrowia zajmuje się Bank Handlowy w Warszawie SA. Zgodnie z umową zawartą pomiędzy ministrem finansów i Bankiem Handlowym w dniu 1 kwietnia 1999 r. bankowi powierzona została obsługa zobowiązań zaciągniętych przez:    - urzędy wojewódzkie z tytułu refundacji dopłat do leków dla uprawnionych,    - publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez organ administracji rządowej, zaciągniętych do dnia 31 grudnia 1998 r., nie później jednak niż do chwili przekształcenia w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,    - jednostki budżetowe i zakłady budżetowe klasyfikowane w dziale: Ochrona zdrowia i utworzone przez organ administracji rządowej, przejęte od 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zobowiązanie powstało do dnia 31 grudnia 1998 r.    Z umowy tej wyłączone zostały zobowiązania powstałe w ochronie zdrowia wobec budżetu państwa, budżetów gmin i wobec ZUS oraz z tytułu zasądzonych rent i odszkodowań za szkody popełnione podczas leczenia w byłych państwowych jednostkach budżetowych ochrony zdrowia. Są one finansowane z budżetu państwa.    Umową z dnia 1 kwietnia 1999 r. nie zostały objęte również zobowiązania powstałe w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej.    Należy zauważyć, iż zgodnie z przepisami art. 35b ust. 1 oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 30 września 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408 z późn. zm.) posiadający osobowość prawną samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pokrywa ujemny wynik finansowy we własnym zakresie. Również art. 40 ust. 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że skarb państwa nie odpowiada za zobowiązania innych osób prawnych.    W związku ze zgłaszanymi zarzutami, iż w wielu przypadkach zobowiązania w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej powstały w wyniku niewywiązywania się wojewodów z umów zawartych z tymi zakładami w sprawie świadczenia odpłatnych usług zdrowotnych, a więc niewątpliwie są to zobowiązania skarbu państwa, podjęta została decyzja o rozszerzeniu roli Banku Handlowego w zakresie regulowania zobowiązań ochrony zdrowia powstałych do dnia 31 grudnia 1998 r.    W dniu 29 marca 2000 r. podpisany został z Bankiem Handlowym aneks nr 3 do umowy w sprawie powierzenia bankowi obsługi wierzytelności wobec skarbu państwa, wynikających z nieuregulowanych zobowiązań ochrony zdrowia.    Bankowi powierzono obsługę następujących nieuregulowanych zobowiązań ochrony zdrowia:    - wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, z tytułu uregulowanych przez te zakłady, po ich przekształceniu w samodzielne publiczne zakłady, zobowiązań skarbu państwa.    Za uzasadnione uznane mogą być wyłącznie roszczenia wynikające z zobowiązań powstałych przez datą rejestracji sądowej zakładu i uregulowanych przez zakład po tej dacie wraz z rzeczywiście zapłaconymi odsetkami, natomiast bez zwrotu innych kosztów obsługi zobowiązań, w tym jakichkolwiek innych odsetek. Przez zobowiązania powstałe przed datą rejestracji rozumieć należy zobowiązania wynikające wyłącznie z wykonania przed ww. datą całości lub części umowy dotyczącej towarów i usług;    - wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej zaciągniętych przez wojewodów na podstawie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, które były zrealizowane do dnia 31 grudnia 1998 r.    Obsługą przez Bank Handlowy będą objęte tylko te zobowiązania, które uznane zostaną za bezsporne. Ocena czy zobowiązanie jest bezsporne należy wyłącznie do wojewody. Ocena ta powinna być dokonana po wnikliwym przeanalizowaniu treści zawartej umowy i jej wykonania przez obie strony. Ze względu na znaczne zróżnicowanie stanów faktycznych oraz brak ujednoliconych wzorów umów nie jest możliwe sformułowanie wyczerpujących wytycznych odnoszących się do wszystkich sytuacji.    Za bezsporne mają być uznane przede wszystkim zobowiązania, które powstały w związku z niewywiązaniem się wojewody z realizacji postanowień umowy w następujących przypadkach:    - ustalona została kwota świadczenia pieniężnego, która była niezależna od liczby wykonanych świadczeń (a wojewoda nie wypłacił jej w całości),    - ustalony został jednoznacznie sposób obliczenia należności i nie określono limitów na poszczególne składniki określające wysokość należności, podczas gdy kwota zapłacona nie pokrywała w całości ustalonego w ten sposób zobowiązania,    - ustalona została cena jednostkowa świadczenia lub ogólna kwota zapłaty oraz limit zakupionych świadczeń, który miał podlegać renegocjacjom w razie wcześniejszego wykonania. W tych sytuacjach powinna zostać poddana ocenie ta część umowy, która zobowiązywała do dokonania zmian w razie zaistnienia określonych warunków (jak precyzyjnie wyrażono intencje stron) oraz powinno się nawiązać pomocniczo do sytuacji historycznej (liczby świadczeń udzielanych w takim samym okresie w latach ubiegłych). Odpowiedzialność skarbu państwa powinna być uznana również w sytuacjach, w których umowa została zawarta niekorzystnie dla skarbu państwa, lecz precyzyjnie określa wzajemne obowiązki, a z całokształtu okoliczności wynika, że wojewoda nie wywiązał się z przyjętych zobowiązań.    Bankowi Handlowemu w Warszawie SA powierzono także dokonywanie spłat zobowiązań skarbu państwa wynikających z zawieranych przez wojewodów umów/ugód z samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej.    Zdarzały się sytuacje, w których pomimo usamodzielnienia zakładu opieki zdrowotnej wojewoda kontynuował dotychczasowe zasady jego finansowania. Niepodpisanie umowy nie oznacza, że umowa nie została zawarta. Strony potwierdziły istnienie wzajemnych zobowiązań, realizując swoje świadczenia - z jednej strony wykonując usługi zdrowotne, a z drugiej strony przekazując środki na utrzymanie zakładu. W takich sytuacjach wojewodowie muszą stwierdzić, czy i które należności stanowią ewentualne zobowiązanie skarbu państwa. W przypadku gdy zobowiązanie nie wynika z niewywiązania się wojewody z jednoznacznie określonych w umowie obowiązków, ale w wyniku analizy danych historycznych wojewoda stwierdza bezsporność zobowiązania, konieczne jest sporządzenie umowy/ugody, w której samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej potwierdzi, że określona przez wojewodę kwota zobowiązania stanowi zaspokojenie wszelkich roszczeń finansowanych z tytułu, którego dotyczy. W przypadku gdy strony nie dojdą do porozumienia w zakresie całego roszczenia, a wojewoda uzna część roszczeń za bezsporne, powinien sporządzić oświadczenie o uznaniu tej części rozliczenia za zobowiązanie skarbu państwa.    Bankowi zostało powierzone również dokonywanie spłat zobowiązań skarbu państwa objętych wyrokami i ugodami sądowymi, łącznie z kosztami sądowymi, o ile wynikają one z tytułów objętych przedmiotem umowy.    Niektóre sprawy zostały skierowane przez SPZOZ lub innych wierzycieli do sądów. W tych sprawach wojewodowie również powinni dokonać samodzielnej analizy stanu zobowiązań i w zależności od jej wyniku albo dążyć do zawarcia przed sądem ugody, albo kontynuować spór sądowy. Odpowiednio do podjętych działań bank dokona spłaty zobowiązań skarbu państwa wynikających z zawartych przez wojewodów przed sądem ugód z wierzycielami lub objętych wyrokami sądowymi, łącznie z kosztami sądowymi.    Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że zgłaszane przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej roszczenia wynikające z niewywiązania się przez wojewodów z zawartych umów z tymi jednostkami będą musiały zostać uznane za bezsporne przez wojewodów po wnikliwym przeanalizowaniu treści zawartych umów i jej wykonania przez obie strony.    Przedstawiając powyższe, uważam, iż realizacja postanowień aneksu do umowy zawartej z Bankiem Handlowym w sprawie obsługi zobowiązań skarbu państwa zaciągniętych w ochronie zdrowia powinna rozwiązać problem przedstawiony w interpelacji pana posła Seweryna Jurgielańca.    Z wyrazami szacunku    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 23 maja 2000 r.