Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmian zasad udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Anny Sobeckiej w sprawie zmian zasad udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej dla młodych rolników ze względu na prowadzenie gospodarstwa rolnego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Problematyka udzielania poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej została uregulowana przepisami art. 39-42 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (DzU nr 50, poz. 500). W związku z tym dokonanie ewentualnej nowelizacji zasad w wyżej wymienionej sprawie wymagałoby przede wszystkim zmian w ustawie o powszechnym obowiązku obrony RP.    Zmiana powyższej ustawy, dokonana w dniu 7 maja 1999 r., zniosła odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz z tytułu bycia tzw. jedynym żywicielem rodziny. Posunięcie to podyktowane zostało zasadą przestrzegania równości w zakresie spełniania powszechnego obowiązku służby wojskowej przez wszystkich obywateli. Uprzywilejowanie poborowych - rolników w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia tej zasady, gdyż z przywileju odroczenia czy faktycznie nieodbycia jej nie korzystają inne grupy zawodowe.    Ponadto przepis art. 39 ust. 3 przedmiotowej ustawy obowiązujący od 1 lipca 1999 r. wprowadził nowy tytuł odroczeniowy - ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne poborowego. Zgodnie z tym prowadzenie gospodarstwa rolnego czy innej działalności gospodarczej może być traktowane jako ważna sprawa osobista lub rodzinna i tym samym stanowić przesłankę odroczenia służby. Decyzję w tej materii podejmuje na wniosek poborowego wojskowy komendant uzupełnień. Należy zaznaczyć, że jest to odroczenie jednorazowe, udzielane na okres od 3 do 12 miesięcy. Udzielenie takiego odroczenia nie jest możliwe w przypadku, gdyby udzielenie go spowodowało nieodbycie zasadniczej służby wojskowej.    Konieczność przestrzegania konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli względem obowiązków wobec państwa czyni społecznie nieuzasadnionym powrót do obowiązujących uprzednio przepisów.    Ministerstwo Obrony Narodowej określiło następujący tryb postępowania wobec poborowych - rolników prowadzących własne gospodarstwa, spełniających warunki uprawniające do odroczenia:    - informować poborowych o możliwości uzyskania odroczenia w trybie art. 39 ust. 3 przedmiotowej ustawy i w miarę możliwości udzielać odroczeń;    - rozpatrywać każdy przypadek w trybie indywidualnym i w miarę potrzeby zasięgać opinii właściwych wójtów (burmistrzów), którzy najlepiej znają sytuację poborowych;    - w przypadku powoływania kierować się zasadą terytorialności, tzn. powoływać do odbycia służby wojskowej w jednostkach wojskowych stacjonujących najbliżej miejsca zamieszkania;    - w stosunku do poborowych urodzonych w 1976 r. i 1977 r. powołanie realizować jedynie ostatecznie, zaś poborowych niepowołanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej do 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli 24 lata życia, zgodnie z art. 46 ust. 1 przenosić do rezerwy bez odbycia służby.    Uprzejmie informuję pana marszałka, iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi monitoring skali problemu w kraju po zmianie wspomnianych wyżej przepisów. Po roku funkcjonowania nowych uregulowań zebrane dane zostaną wnikliwie przeanalizowane i skonsultowane z Ministerstwem Obrony Narodowej. Przeprowadzona analiza problemu da obraz, czy zasadne będzie dokonywanie korekty obowiązujących zapisów w tworzonej właśnie ustawie o obowiązku wojskowym i innych powinnościach obronnych.    Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, pozwolę sobie wyrazić nadzieję, że pan marszałek uzna je za satysfakcjonujące.    Łączę wyrazy szacunku    Sekretarz stanu    Zbigniew Chrzanowski    Warszawa, dnia 31 lipca 2000 r.