Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku zdecydowanych działań rządu oraz nierównego traktowania przez Fundację ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝ osób poszkodowanych przez III Rzeszę

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji pana posła Mirosława Podsiadły z dnia 14 sierpnia br. pragnę wyjaśnić, że w trakcie rokowań dotyczących wypłaty świadczeń dla byłych pracowników niewolniczych i przymusowych III Rzeszy tylko dzięki uporowi i staraniom polskich negocjatorów doszło do uwzględnienia robotników rolnych w schemacie wypłat dzięki wprowadzeniu tzw. klauzuli otwartości. Strona niemiecka konsekwentnie prezentowała stanowisko, że robotnikom rolnym nie powinny przysługiwać żadne świadczenia.    Strona polska, uzgadniając wysokość wypłat dla robotników rolnych ze stowarzyszeniami skupiającymi pracowników niewolniczych i przymusowych III Rzeszy na spotkaniu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w dniu 26 lipca 2000 r., musiała brać pod uwagę wysokość środków przeznaczonych na wypłaty w Polsce ogółem, czyli 1,812 mld DM. Zwiększenie wysokości wypłat dla robotników rolnych musiałoby skutkować zwiększeniem wysokości plafonu 1,812 mld DM lub zmniejszeniem wypłat dla innych kategorii ofiar.    W kwestii porównania restrykcyjności ustawy powołującej Fundację ˝Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość˝ z przepisami Fundacji ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝ trudno zająć stanowisko ze względu na brak określenia, o które zapisy ustawy chodzi.    Odnosząc się do poruszanych zagadnień prawnych, to MSP nie może podzielić stanowiska pana posła Mirosława Podsiadły. Wyrok sądu w Bełchatowie jest tylko jednym z wielu, jakie zapadły w sprawach, o których wspomina w swoim piśmie. W załączeniu*) przedstawiamy szereg orzeczeń sądowych wskazujących na ustaloną już linię orzecznictwa w tego rodzaju sprawach. Stąd też podzielając pogląd co do nieobowiązywania na gruncie prawa polskiego anglosaskiego systemu precedensowości, to trudno wymagać, aby kwestionować znajomość prawa polskiego przez sędziów polskich sądów. Nie kwestionując również - do czego Ministerstwo Skarbu Państwa nie ma najmniejszego prawa - twierdzenia odnośnie do znajomości prawa przez posłów, pragniemy zauważyć, iż pogląd o autonomicznym i ostatecznym charakterze rozstrzygnięć FPNP wyłączających drogę sądową podzielił rzecznik praw obywatelskich prof. dr Andrzej Zoll w piśmie z dnia 16 stycznia 2001 r., akceptującym projekt znowelizowanego statutu fundacji, które niniejszym załączamy.*) (Statut został zarejestrowany w dniu 26.06.2001 r., sygn. sprawy WA.XIX NS-REJ. KRS/4433/1/857).    Pragniemy również zwrócić uwagę, iż w postanowieniu NSA z 25.04.2001 r., sygn. akt V SA 439/01, w wydaniu którego uczestniczyli byli rzecznicy praw obywatelskich prof. dr hab. E. Łętowska i prof. dr hab. A. Zieliński, z którego jednoznacznie wynika niedopuszczalność drogi postępowania cywilnego w sprawach dotyczących rozstrzygnięć fundacji. (Postanowienie to otwiera natomiast drogę do skłania skargi na rozstrzygnięcia FPNP do NSA). Trudno zatem wymagać, aby fundacja, podejmując konkretne rozstrzygnięcia, abstrahowała od ukształtowanej linii orzecznictwa sądowego czy też pomijała poglądy osób, których autorytet w nauce prawa jest poza dyskusją.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Krzysztof Hubert Łaszkiewicz    Warszawa, dnia 10 września 2001 r.